Rize|Coğrafi Konum ve İklim Özellikleri

28 Aralık 2010 Yazan  
Kategori Rize Hakkında

Doğu karadeniz bölgesinin  en yüksek  kesiminde yer alan Rize  ili ,4021 ve 4125 doğu boylamları ile 4033ve 4120 kuzey enlemleri arasındakalır.

Yüzölçümü 3,920km2 olan il Türkiye topraklarının %5 ini kaplamaktadır. il  toprakları ,doğudan Artvin in Arhavi , batıdan Trabzonun  Of  ,güneyden Artvinin Yusufeli ve Erzurumun İspir ilceleri ile  cevrilidir.İlin kuzeyinde  ise Karadeniz  yer alır.Rize  yeryüzü şekilleri bakımından üç ayrı  bölüme ayrılır.İl topraklarının %78  gibi  bir bölümü dağlarla kaplıdır.
İlde , akarsuların Karadenize döküldüğü  kesimindeki küçük ovacıklar haricinde pek ova yoktur.İlde eğimin çok olmasi nedeni ile kısa ama bol , hızlı ve  duzensiz akan pek çok akarsu  vardır.İl toprakları kıyıdan başlayarak Güneye doğru  birden yükselir.Kimi yerlerde dağlar Karadeniz’e dik olarak iner.Kıyıdan 10-15 km. güneyde  ,yükselti 400-500 metreye ulaşır.Daha guneyde ise ,dağların yükseltileri 2500-3000  metreyi de aşar.Bu yüksek dağlar arasında ekonomik bakımdan önem taşıyan yaylalar  vardır.Platoların il alanı içindeki  payı  %21 dir.Güneydeki yüksek dağlardan doğan irili  ufaklı bir çok akarsu ,il topraklarında vadiler açmıştır.
Yeryüzü şekilleri açısından il alanının %78’ini  dağlar ,%21’ini platolar  ve %1 gibi düşük bir bölümünü ise  ovalar  oluşturmaktadır.İl alanının  büyük bir bölümünü oluşturan dağlar  kıyıya koşut olarak uzanır.Bu dağlar ,doğu karadeniz kıyı  dağlarının  devamıdır.Bu dağların yükseltileri  il alanında ,batıdakıne göre  bir  hayli  artar.Doğu  karadeniz kıyı  dağları  il alanı içerisinde kuzey doğu yönünde   bir yay  cizer  ve daha kütlasel bir  sıra dağ görünümü  alır.Batıdan  doğuya  doğru olarak yükselir.Bu  dağlarla  deniz arasında kalan alan yüksek bir  yayla görünümündedir.il topraklarının büyük bir bölümünü  kaplayan bu  dağ  sıraları  arasında 3,737 metre yükselti ile kaçkar Dağı ile yükseltileri  3,000  metreyi aşan  çok sayıda tepe  vardır. 

DAĞLAR
Doğu karadeniz  dağlarının devamı  olan kaçkar Dağı karadeniz bölgesinin en  yüksek ,türkiyrnin ise 4  büyük dağıdır.Kaçkar  dağı ,Rize ,Artvin  ve  Erzurum   il sınırlarının  birleştiği  noktadır.Kaçkar dağının kuzeydoğusunda yer  alan Barut dağı (3,521m) Ziglat  Dağı(3,511m), guney batısında yer  alan Verçenik Tepesi (3,711m) ve  Hipot  dağı (3,560m) ilin diğer yükseltileridir.

PLATOLAR
Yeryüzü şekilleri  açısından dağlardan sonra ikinci onemli sırayı platolar  oluşturmaktadır.İl topraklarının %21 lik bölümünü platolar  kaplamaktadır.Rize ilinde  cok sayıda yayla  vardır.Yaylalar ,ilin guneyini  boydan boya çevreleyen dik ve yalçın dağ sıralarıyla   daha kuzeydeki  ormanların ortalama yükseltileri kabaca 1,500 m dolayındadır.Geniş çayır ve otlaklar olan yaylalar ,ekonomik etkinlik  bakımından büyük önem taşır.

RİZE’DE ÖNEMLİ YAYLALAR
İkizdere’de : Varda -Gölyayla-Cimil-Ovit
Çayeli’nde : Hazande
Pazar’da:  Ambarlı-Cahperik-Kito-Cürmanunman-Karap
Çamlıhemşin’dekiÇatKale-Varoş-Elevit-Trovit-Palovit-Çiçekli-Ayder-Başhemşin-Çermik-Salinov-Dahter-Kavran-Verçenik-Ambarlı-Samistal-Pokut-Kıto-Hapivanak-Hamlakit-Amlakıt-Nafkar.

Rize ilinde  pek önemli ova bulunmamaktadır.Yalnızca ,akarsuların denize döküldüğü  kesimlerde küçük dolgu  ovaları oluşmuştur.Rize’de ovalar  il akanının %1 gibi küçük bir bölümünü kaplamaktadır.Doğu karadeniz dağlarının yüksek kesimlerinden kaynaklanan akarsular,il topraklarını çeşitli vadilerle parçalayarak karadenize akar.Birbirlerine koşut olarak akan çok sayıda akarsuyla yarılmış bu  vadiler,çok derin ve çok yamaçlıdır.

RİZE’de VADİLER
Çamlık deresi-İyidere-Cimil deresi-Büyük dere-Kıbledağı deresi-Çağlayan deresi-Ortaköy deresi  gibi akarsuların vadileridir.RİZE akarsu yönünden de zengin bir ilimizddir.Bunlar güneydeki dağlardan kaynaklanıp ,kuzey yönünde akarak  kısa  sürede karadenize ulaşan sulardır.İl toprakları genelde geçirimsiz olduğundan ,akarsular bol suludur ve sel niteliği taşırlar.
RİZE  de AKARSULAR
İyidere_Büyük dere_Ortaköy deresi_Fırtına deresi_Çağlayan deresi ve Kibledağı deresi sayılabilir.

Yorumlar

Comments are closed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.