ELEVİT & TAFTENİ YAYLASI             

 Elevit’e Harita ile Nasıl Gidilir (Google Yol Tarifi) 

– – – – – – – –  – – – — – – – – – – – – – – 

UZAKLIK:
Çamlıhemşin’den:56km
Pazar’dan:85km
Rize’den:121km
Havaalanı’ndan (TZX):196km
Rize Havaalanı’ndan (RZV): 67 km
Geçit verdiği yayla :13 yaylaya buradan geçiş yapılır
Kamp Alanı:Var
Yakınında Bungalov : Deroni Bungalov

KONUMU:Çamlıhemşin’den çıkılarak Hemşin vadisi üzerinden Çat Yaylasına varıldığında, sol kol üzerinden devam ederek Elevit’e ulaşabilirsiniz .Çat ile arası,araba ile 15-20 dakikadır.İki derenin bitiştiği alan çevresinde konumlanmıştır.Çevresinde ki yükseltilerin eteği görünümdedir.Elevit yaylası diğer yaylalara oranla daha kalabalık köylerin oluşturduğu yaylalardandır.Bir diğer örneği de Palovit yaylasıdır.Civar yaylalara oranla ulaşım ve konaklama bakımından daha alternatiftir.
ULAŞIM:Araba ve yaya mümkündür.Amlakit,Palovit,Trevit, Nafkar yaylalarına giden arabalar buradan geçer ve aynı zaman da bu yaylalara geçit verir.Çamlıhemşin’den; 1,45 dk-2 saat gibi bir zamanda Elevit’e ulaşırsınız.Yollar engebeli ve dardır.Özellikle Çat yaylasından sonra yollar daha bozuktur.

EDİTÖR’DEN:
*Yazları burada öncesi gibi hayvancılığa dayalı yaylacılık olmadığı için, insanlar daha ziyade yazlık yerine buraya gelmektedirler.Ağustos’un 15 ile Eylül’ün 5’i ne kadar kesintisiz şenlikler düzenlenir.Bu sürede nüfus 4 katına ulaşır.

*Yöreye özgü Turist ağırlama tesisleri ve tanıtımı yapılmalı.

Eskiden Şenlikler:
Elevit’te eğlence her yıl Ağustos ayının 15′inden sonra yapılır. Eskiden bu aylarda ot biçimi olurdu diğer yaylalarda olduğu gibi(vartivor,vartevor).Ot biçimi zamanı, aynı zamanda akşam horonlarının başlangıcı sayılırdı . Elevit’te eğlence denince akla,hemen horon gelir.Gündüz;yayla gezisi,piknikler olduğundan genellikle horon akşam saatlerine kalıyor.Zaten akşam oynanıyor olmasının sebebi önceden kalma geleneklerle ilintilidir.Horonun zaman kısıtlaması yoktur.Gençler yorulana ve sevdalılarına attıkları türküler bitenedek horon olur Elevit’te.Son yıllarda kendine özgü horon geceleri ücret karşılığı girilen tek mekanda düzenlendiğinden, gece 12 gibi  bitmekte.Belkide Elevit’te değişikliğiyle dikkat çeken hususlardan biride budur.Eskiden evler arasında bir araya gelip oynanan horonlar , araba durağında oynana horonlar (bakkalların olduğu yer),eğer ot biçilmiş ise düzlüklerde oynanan horonların kendine olan özgün tarzı tek mekan altında sıkıştırılmış eğlence anlayışıyla da güzel ! İşte böyledir Elevit Eğlenceleri…

Geçit Verdiği Yaylalar:
Tafteni, Haçıvanak , Nafkar ,Karunç, Trovit, Garmik, Palovit, Amlakit, Hapivanak, Kodeçur ,Samıstal,Kavrun,Ayder civarı(palovit üzeri).  kuzeymavi.com

Ulaşım:
Pazar ilçesinden sonra Ardeşen’e geçmeden(köprünün olduğu yer) sağa dönerek çamlıhemşin’e doğru yol alın.Çamlıhemşin ilçesini geçince de sola saparsanız Ayder yaylasına gidersiniz. Elevit, Çat, Hemşin  yaylası, Verçenik, Palovit, Trovit yaylalarına gitmek için ise hiç bir yere sapmadan Çamlıhemşin’den çıkan ana  yolu takip etmeniz gerekir.İlçeden 12 km sonra tarihin asil duruşunu dağların arasında saklayan Zilkale’yi görmeniz mümkün.Yüksek bir yerde kartal yuvasını andıran yanından aşağıya bakmaya korkacağınız yükseklikte ki bu yapının buraya nasıl konuşlandırıldığı tam olarak bilinmemekte.Ortaçağ sonlarına doğru inşa edildiği varsayılan bu kalenin içine girecekseniz çok dikkatli olmalısınız.kuzeymavi.com
Uzun bir zaman sonra bozuk yollarda doyasıya izlediğiniz yemyeşil doğanın içinden ilerledikçe Çat düzüne varacaksınız.Burada iki tane pansiyon hizmeti veren mekanda muhlama,balık yemeniz de mümkün.Çat’ta ana yol ikiye ayrılmaktadır.Köprününün sağından devam eden yol;Hemşin-Kale tarafına gider.Diğer yol ise Elevit-Palovit vadilerine.Yolun sonrasını anlatmayacağım! Tavsiyem;eğer mümkünse Çat’ta dinlendikten sonra artık arabaya binmeyin. Çamlığın içinden dereyi sağ yanınıza alarak soğuk sulardan içe içe Elevit’e varmanız, bulamayacağınız bir yürüyüş yerine geçecektir.kuzeymavi.com

Servis günleri:
Eskide,Pazar ilçesinden  haftanın iki günü pazartesi ve perşembe sabah 08,30 da Elevit-Palovit’e,geri dönüş ise salı ve cuma aynı saatlerde Pazar’a dönebilirsiniz.Diğer günlerde de sorun çıkmaz.(Eylül 15′e kadar) kuzeymavi.com

Elevit ,diğer yaylalara yakınlık ve de geçiş bakımından merkezi bir öneme sahiptir.Bu önem;diğer yaylalara araba yolu yapılmamışken arabaların gelebileceği son durak olma özelliğinden kaynaklanmaktadır.Elevit yaylasının ilerisinde ki yaylalarda yaşayan insanlar alış veriş yapmak için saatlerce yürüyerek buraya gelirlerdi.Bu bakımdan küçük bir nahiyeyi  burada bulmanız mümkün. Yazın ortasında burası oldukça kalabalık olmaktadır.
Daha önceleri,yaylacılık adı altında gelen insanlardan geriye ,burayı yazlık ya da eğlence mekanı olarak kullanmak isteyen jenerasyon, çoğunluğu oluşturmaktadır. Yaylacılık amacıyla gelenlerin sayısı hemen hemen yok denilecek kadar azdır. Fakat Elevit’ten sonra gelen yaylalarda bu tamamen böyle değildir… kuzeymavi.com
Hiç değişmeyen özelliklerden bir tanesi de;buraya has kıyafetlerin kesinlikle terk edilmemesidir.Asıl altını önemle çizmemiz gereken bir durum da ,yeni kuşağın bu kurala fazlasıyla uyum sağlıyor olması.Burada yaşayanların tamamı(istisna var) Çamlıhemşin’in köylerinden gelen insanlardır.Ve bunların büyük bir çoğunluğu kışları Ankara,geri kalanı da İzmir,İstanbul illerinde yaşamaktadırlar .
Elevitten geçilerek bu vadi üzerinde ki diğer yaylalara ulaşmak mümkündür.Geçişler de Elevit giriş özelliğine sahiptir.Belki de bundandır,kayıtlar da “yayla köy” olarak geçiyor.Elevitten sonra gelen yaylalar : “” Tafteni, Haçıvanak,Nafkar,Karunç,Trovit,Garmik,Palovit,Meleskur,Hapivanak,Amlakit””. Palovit’ten aşılarak veya geçilerek;Amlakit,Hapivanak, Sal,Kavron,Ayder yaylalarına da geçiş yapılabilinir.
Elevit yaylasının  esnafı,yazın 1-2 ay  yaşanan yoğun nüfus artışında ki kazancıyla geriye kalan bir yılı idare ediyor diyebiliriz.Yöre esnafı henüz tam manasıyla turizm kazancı elde edemediğinden ,yerli halk yüksek fiyatta satılan ürünlerden nasibini alıyor.Bu aslında tamamen bölgenin turizme kapalı(tanıtım) olmasından kaynaklanıyor.Turizm bilinci henüz tam yerleşmemiş diyebiliriz.Son zamanlarda turizm acentalarının,dağ sporları ve dağ yürüyüşlerine ilgi duymasıyla Elevit’te 90′lı yıllara göre büyük değişme olduğu kesin.Fakat olması gerekenden oldukça azdır  kuzeymavi.com
Elevit’i anlatırken horon konusunu iki cümleyle geçiştirmek yanlış olur herhalde.Buraya sırf horon oynamak için gelen halkın oldukça fazla olduğunu iyi biliriz.Hatta günü birlik gelip akşam horonunu oynadıktan sonra köyüne ya da şehire(ilçelere) dönenler bile olmaktadır.Elevit’le özdeşleşen  horon şenlikleri aynı zamanda profesyonellik gerektirmektedir.Horon başlamak üzere duyacağınız ilk şey “Önce bilenler oynasın” uyarısı olacaktır. Burada herkes horon oynayamaz, dikkat çeker.Hele “önce bilenlerin” oynadığı oyunsa,bir kaç tur oyunu seyrettikten sonra kendinize güveniyorsanız girin..Bir şeyler bilmek gerekir.Oyuncunun prova sonrası sahne aldığı yer benzetmesini yaparsak yanılmış olmayız.Horonda beklenmedik an ,gelebilecek atma türkülere de hazırlıklı olmak gerek.Zira, cevap verememe ezikliğiniz oyunu bırakmanıza sebep olabilir:).Eğer söylenen türküler kırıcı değilse,türküyü kime söylediğinizde fazla önemli değildir.Evli ya da bekar burada kardeşçe ve dostça karşılıklı türkü söylenip kol kola horonlar oynanır.Nispeten bir çoğunun sevdalı horon heyecanı vardır.Horonlar böylelikle daha da anlam kazanır(mış).kuzeymavi.com
Anlatı:Editör

Doğu Karadeniz insanı hem rutubetli sıcaktan korunmak, hem de hayvan larını geniş yayla mezralarında otlatmak için; ormanların seyrekleştiği 2000 m yükseklikteki dağlar arasındaki yaylalara çıkarlar. Yayla evleri genellikle yaşlı, tecrübeli, katık (yağ, peynir, minci vb.) yapmasını iyi bilen ebe ile hayvanlara çobanlık yapabilecek on-onbeş yaşlarında kız ya da erkek çocuktan oluşan iki kişilik evlerdir. Köylerdeki yerleşim dağınık olmasına karşın, yayla evleri birbirine çok yakındır.
Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yaz aylarına rastlayan çeşitli yayla şenlikleri geçmişten günümüze halen sürdürülmektedir. Bu şenlikler “Çürük Ortası”, “Yayla Ortası”, “Okçular”, “Vartivor” gibi adlarla yayla süresinin belli dönemini yansıtmaktadır. Genellikle de yaylaların en kalabalık olduğu, ot biçme işleminin bitimine ya da köydeki son işlerin bitirilip yaylada toplanma tarihine rastlar. Rize’nin Çamlıhemşin ilçesi Ayder yaylalarından biri olan Kavran’da Vartivor, günümüzde de geçmişte olduğu gibi aynı görkem ve ihtişamla kutlanmaktadır. Vartivor, yayla halkının yaptığı bir şenlik olup, Temmuz ayının 15’inde başlayıp 25’ine kadar devam eder. Şenlikte dalikanlılar, kızlar horon oynar, birbirlerine mani söylerler. Vartivor gül bayramı, ot bayramı anlamına gelmektedir. Vartivor eskiden temmuz sonları, ağustos başlarında Ergenekon dolaylarında dağlarda yapılıyordu. Şimdi aynı görkemiyle, aynı tarihlerde Hemşin yaylalarında yapılmaktadır. – Yayla halkı, kuşaktan kuşağa taşıyarak günümüze aktardığı Vartivor’u şöyle anlatmaktadır: “Hayvanlarımız otlasın, katığımız bol olsun diye yaylaya çıkarız. Yaylada her evde bir katık yapan, bir de sığırları otlatmak için çoban olur.

Yazın köydeki işler ağustos başlarında biter. İşlet bitince köylü toplanır. Vartevor yapmak için yaylaya gelir. Köyden yaylaya gelenlere “Vartevorcu” denir. Vartevorcularla yaylacılar yaylada eğlenirler, çalışmanın yorgunluğunu üzerlerinden atarlar, gece sabahlara kadar tulumla horon oynar, içki içip tabanca atarlar”. Vartevora giden köylüler en güzel giysileri giyerek sabahın erken saatlerinde yola çıkarlar. Tulum çalıp, atma türkü söyleyerek, horon oynayarak, yaylanın yolunu tutarlar.  Yaylacılar köyden gelen vartivorcuları büyük bir heyecan ve sevinçle karşılarlar. Vanrtivorcu yaylaya tulum eşliğinde büyük bir çoşkuyla girer. Bu çoşku yaylada on beş gün sürer. Vartivorcusu gelmeyen yaylacının, vartivoru hüzünlü geçer. Köyden vartivorcusu kalabalık gelen yaylacı gururlanır başı dik gezer.  “Eskiden işler bitince köylüler, sabah namazıyla yola çıkardı. Türkü söyleyerek, tulum çalarak, Vice (Çamlıhemşin ilçesi) dibine gelirdik. Orda mola verir, yemek yer, tekrar yola koyulurduk. Ayder’de bir gece boş ambarlarda yatardık, sabaha kadar tulum çalar, horon oynardık. Ordan tekrar hep birlikte yola koyulur, öğleye doğru tüfek ata ata yaylaya girerdik. Yaylanın düzünde hemen horonu kurardık. Gece sabahlara kadar lamba, lüküs ateşiyle horon oynardık. On-onbeş gün böyle devam ederdi. Genç kızlar, delikanlılar en güzel elbiselerini giyerek vartevora gelirler. Sevdalıklar da vartevorda başlar, orda büyürdü. Genç kızlar, dalikanlılar sevdalarını atma türkülerle yine dile getirirlerdi”.Vartivor, halk arasında “Yayla Ortası” olarak da bilinen yörenin en önemli şenliklerindendir. Kutlamaların dinsel bir yönü olduğuna dair bir belgeye rastlanmamıştır.

Ancak “Hemşinliler Hristiyan adetlerini muhafaza edip, Vartevor Yortusu Günü hepsi de kiliseye gider” ifadesi kullanılmaktadır. Vartivor zaman olarak yayla döneminin tam ortasında rastgelmektedir. Bu dönem köylerde işlerin azaldığı, sıcaklık ve nem oranının arttığı, Ağustos ayının ilk on beş gününü kapsamaktadır.

Yörede yaşlıların kullandığı “Köy Hesabı” ya da “Ay Takvimi” Hicri gün hesabıyla 20-22 Temmuz’da başlamakta, on beş gün sürmektedir. Şenlikler ciddi bir organizasyon çerçevesinde kutlanmakta, kutlamaların düzenli yapılması için Başkan ve Kutlama Komitesi oluşturulmaktadır. Şenliğin başlamasından bitimine kadar her aşamasından, Başkan ve Şenlik Komitesi sorumludur. Şenliğin maddi giderlerini yayla halkı karşılamakta, herkes gücüne göre katkı sağlamaktadır, zorlama yoktur. Vartivorda türkü söyleyip horon oynamanın yanı sıra, yaylanın belli yerlerine (Mezovit, Ovidin Düzü) gezintiler düzenlenmektedir. Bu gezilerde yemek yenilip, içki içilmekte genç kızlar ve erkekler yakan top oynamakta, delikanlılar balığa gitmektedirler. Şenliklerin en önemli kısmını horon oynamak için toplanan gruplar oluşturmakta, kızlar ve erkekler ayrı ayrı ya da birlikte oynamaktadırlar. Horonlar yayla halkının yaptığı çardaklarda veya büyük düzlüklerde oynanmakta, horon en önemli kısmını horon esnasında atılan silahlar oluşturmaktadır.

Vartivorda “Hoşmeli” ve “lokum” gibi özel yiyecekler yapılmakta, yayla nüfusu iki üç misli artmaktadır. SONUÇ Vartivor geçmişte olduğu gibi günümüzde de halkın toplumsal ve psikolojik birçok gereksinimine yanıt vermektedir. Bir kültürel olgu toplumda işlevsel olduğu sürece varlığını gösterir ve kuşaktan kuşağa aktarılır. Vartivor yıl boyunca durmadan dinlenmeden çalışan yöre halkının; buluşma, kaynaşma yeridir. Sadece köyde yaşayanlar değil, büyük kentlere göç eden yöre halkı da vartivora gelmek için büyük bir gayret göstermekte, işlerini vartivora göre ayarlamaktadır. Vartivor yorgunluğun atıldığı, hasretin giderildiği, eğlenme, kaynaşma yeridir. Duygu ve düşünceler en güzel ve çarpıcı olarak türkü yoluyla vartivorda dile getirilir. Sevgililer sevgilerini, kırgınlıklarını, komşular beklentilerini, dargınlar yergilerini, gurbetçiler özlemlerini anlatır türkülerle. Bu nedenle şenlik bir anlamda da iletişim işlevi görüp, bireyi bilinç altına ittiği sıkıntılardan uzaklaştırıp, ruhsal doyuma ulaştırmaktadır. Birbirleriyle karışıp kaynaşan halkın ilişkilerini güçlendirmekte, toplumsal düzeni sağlamlaştırmaktadır.

Vartivor şenliklerinin yukarıda anlatılan işlevlerden dolayı, biçimde değişime uğrasa da içerikte amacını koruyarak, kuşaktan kuşağa aynı görkem ve ihtişamla kutlanacak, Kavran Yaylası daha uzun yıllar şenliklere ev sahipliği yapacaktır. Kaynakça: Kavran’da Vartivor, Gülşen BALIKÇI, Folklor Araştırmacısı, Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü .